Khi mọi người lập trình một dự án website hay một dự án IOT, nhúng thì sẽ có nhiều file mã nguồn được sinh ra do khởi tạo và còn nhiều file trung gian do compiler biên dịch ra để chạy chương trình, dẫn đến khối lượng file đồ sộ cần quản lý một cách khoa học. Bên cạnh đó, làm việc nhóm giữa những lập trình viên đòi hỏi cần một môi trường để có thể chia sẻ, quản lý mã nguồn và có thể sửa chữa mã nguồn, đó chính là lý do Git và GitHub ra đời. Bài viết này sẽ giúp mọi người hiểu rõ bản chất, phân biệt Git và Github cũng như nắm vững quy trình làm việc chuẩn để quản lý mã nguồn một cách chuyên nghiệp.
Phân biệt Git và GitHub - đừng nhầm lẫn!
Rất nhiều người mới bắt đầu vẫn hay lầm tưởng Git và GitHub là một và gộp chúng lại với nhau. Tuy nhiên đây là một tư duy sai lầm và hãy phân biệt rõ ràng 2 nền tảng này:
-
Git: Là một công cụ quản lý phiên bản chạy trực tiếp trên máy tính cá nhân (local). Git giúp bạn ghi lại các mốc lịch sử thay đổi của dòng code, cho phép bạn quay ngược thời gian về bất kỳ phiên bản nào trước đó.
-
GitHub: Là một dịch vụ lưu trữ mã nguồn trên điện toán đám mây dựa trên nền tảng Git. GitHub giúp bạn đưa toàn bộ lịch sử code từ máy cá nhân lên mạng để lưu trữ, sao lưu và chia sẻ/làm việc nhóm với các lập trình viên khác.
Chuẩn bị công cụ
-
Git là công cụ mã nguồn mở hoàn toàn miễn phí nên mọi người có thể tải trực tiếp trên website chính thức: https://git-scm.com/
-
GitHub là dịch vụ đám mây cho phép đăng ký tài khoản miễn phí tại https://github.com/ giúp mọi người lưu trữ dự án.
Sau khi cài đặt Git, hãy mở Git Bash (hoặc Terminal) và thiết lập danh tính ban đầu. Đây là thông tin sẽ gắn liền với mỗi lần mọi người đóng góp mã nguồn:
Quy trình làm việc cơ bản với Git
Để quản lý một dự án trên máy cá nhân, bạn chỉ cần nhớ quy trình 3 bước cốt lõi: Khởi tạo → Đưa vào hàng chờ → Lưu vết.
Bước 1: Khởi tạo kho chứa (Repository): Mở terminal tại thư mục dự án của bạn và chạy lệnh. Lệnh này tạo ra một thư mục ẩn .git – nơi Git dùng để theo dõi mọi biến động trong dự án.
Bước 2: Đưa các thay đổi vào khu vực chờ (Staging Area): Khi bạn tạo mới hoặc chỉnh sửa tệp tin, hãy đưa chúng vào "hàng chờ" để chuẩn bị đóng gói. Khi bạn tạo mới hoặc chỉnh sửa tệp tin, hãy đưa chúng vào "hàng chờ" để chuẩn bị đóng gói:
Bước 3: Lưu vết lịch sử (Commit): Đóng gói các tệp trong hàng chờ thành một mốc lịch sử hoàn chỉnh kèm theo mô tả ngắn gọn về những gì bạn đã làm rồi xem lại toàn bộ lịch sử các lần commit:
Đồng bộ mã nguồn lên GitHub (Remote)
Sau khi đã có các mốc commit ở máy cục bộ, bước tiếp theo là đưa dự án lên đám mây GitHub.
- Truy cập GitHub, chọn New Repository, đặt tên kho chứa và nhấn Create repository. Khởi tạo thành công repository mới thì sẽ hiện ra như thế này:
- Liên kết thư mục dưới máy cá nhân với GitHub bằng các lệnh được GitHub gợi ý. Nếu hiển thị URL của remote
originnhư trên thì đã liên kết thành công. - Sau khi liên kết thành công Local với GitHub, bạn có thể push code từ máy tính lên GitHub rồi check xem push code lên GitHub đã thành công, bạn có thể vào repository để xem code:
Bài viết này đã chia sẻ những tư duy cốt lõi và các thao tác cơ bản nhất để quản lý mã nguồn với Git và GitHub: từ khởi tạo kho chứa cục bộ (git init), đóng gói phiên bản (git add, git commit) cho đến đẩy dự án lên đám mây (git push). Việc thành thạo Git không chỉ giúp bạn quản lý mã nguồn lập trình một cách chuyên nghiệp, mà còn là kỹ năng bắt buộc để làm việc nhóm và đóng góp cho cộng đồng mã nguồn mở. Hãy bắt đầu áp dụng quy trình này ngay hôm nay cho các dự án cá nhân—dù là một website nhỏ hay một hệ thống IoT, nhúng phức tạp. Chúc bạn quản lý dự án hiệu quả và có những trải nghiệm làm việc mượt mà cùng Git & GitHub!
